
Profilaktyka Zdrowotna Zwierząt Towarzyszących
Regularne działania profilaktyczne są fundamentem długiego i zdrowego życia naszych podopiecznych. Systematyczne odrobaczanie i szczepienia chronią nie tylko zwierzęta, ale również nas samych przed wieloma groźnymi chorobami. Poniżej przedstawiamy kluczowe zasady, o których powinien pamiętać każdy odpowiedzialny opiekun.
Odrobaczanie
Inwazje pasożytów wewnętrznych często przebiegają bezobjawowo, osłabiając odporność zwierzęcia i w skrajnych przypadkach prowadząc do wyniszczenia organizmu. Dlatego tak ważna jest regularna profilaktyka.
Harmonogram dla Szczeniąt i Kociąt
- Od 2. tygodnia życia: Pierwsze odrobaczenie preparatami działającymi na nicienie (robaki obłe) – najczęstsze pasożyty młodych zwierząt, które mogą być przekazywane potomstwu przez łożysko lub z mlekiem matki.
- Do 3. miesiąca życia: Odrobaczanie co miesiąc (czyli w wieku ok. 1,5; 2,5 oraz 3,5 miesiąca) preparatami o szerokim spektrum, zwalczającymi również tasiemce (robaki płaskie), którymi zwierzęta mogą zarazić się np. połykając pchły.
- Do 12. miesiąca życia: Odrobaczanie co 3 miesiące.
Zalecenia dla Zwierząt Dorosłych
- Standardowo: Psy i koty powyżej pierwszego roku życia powinny być odrobaczane co najmniej dwa razy w roku.
- Przed szczepieniem: Odrobaczenie należy przeprowadzić na kilka dni przed planowanym szczepieniem, aby zapewnić najlepszą odpowiedź immunologiczną organizmu.
- Przed ciążą: Zalecamy odrobaczenie suki lub kotki przed planowanym kryciem, aby zminimalizować ryzyko zarażenia potomstwa.
- Kontakt z dziećmi: Jeśli zwierzę ma częsty kontakt z małymi dziećmi, warto zwiększyć częstotliwość odrobaczania (np. co 2-3 miesiące). Niektóre pasożyty, jak tasiemiec bąblowcowy, są bardzo groźne dla ludzi, wywołując ciężką chorobę narządów wewnętrznych.
- Inne gatunki: Program odrobaczania powinien obejmować wszystkie zwierzęta domowe, w tym gryzonie, fretki czy ptaki.
Sposoby Podawania Preparatów
Preparaty przeciwpasożytnicze dostępne są w różnych formach, a ich dawkę zawsze należy dostosować do masy ciała zwierzęcia:
- Doustnie: Tabletki lub pasty (najlepiej podawać na czczo dla lepszego działania).
- Iniekcja: Zastrzyk podawany przez lekarza weterynarii, zapewniający precyzyjne dawkowanie.
- Spot-on: Preparat w kroplach aplikowany na skórę karku, wchłaniający się do organizmu.
Szczepienia Ochronne
Szczepienia to najskuteczniejszy sposób na ochronę zwierząt przed wieloma śmiertelnymi chorobami zakaźnymi poprzez wytworzenie w ich organizmie odporności.
Pierwsze Szczepienia
- Psy: Pierwsze szczepienia wykonuje się w 6., 9. i 12. tygodniu życia. U tak młodych zwierząt stosuje się specjalne szczepionki typu „puppy”, które są w stanie przełamać odporność bierną (przeciwciała otrzymane z mlekiem matki).
- Koty: Pierwsze szczepienie wykonuje się około 8-9. tygodnia życia, a kolejne w 11-12. tygodniu życia.
Ważne: Odporność poszczepienna rozwija się przez około 10-14 dni. Dopiero po upływie dwóch tygodni od ostatniego szczepienia w cyklu, zwierzę jest w pełni zabezpieczone i może bezpiecznie wychodzić na spacery oraz kontaktować się z innymi zwierzętami.
Dalsza Profilaktyka
- Kolejne szczepienia przypominające zaleca się powtarzać raz w roku, aby utrzymać wysoki poziom ochrony.
- Szczepionki są dobierane indywidualnie do gatunku, wieku i trybu życia zwierzęcia.
- U ciężarnych samic, w szczególności kotek, stosuje się szczepionki inaktywowane („martwe”), które są bezpieczne dla płodów.
Choroby, Przed Którymi Chronimy
Choroby zakaźne psów:
- Nosówka (CDV) – śmiertelna choroba wirusowa atakująca układ oddechowy, pokarmowy i nerwowy.
- Parwowiroza (CPV-2) – wysoce zaraźliwa, często śmiertelna choroba wirusowa szczeniąt, powodująca krwotoczne zapalenie jelit.
- Choroba Rubartha (CAV-1) – wirusowe zapalenie wątroby, szczególnie niebezpieczne dla młodych psów.
- Kaszel kenelowy – zakaźne zapalenie tchawicy i oskrzeli, objawiające się uporczywym kaszlem; wywoływane przez różne wirusy (Pi-2, CAV-2) i bakterie.
- Leptospiroza – groźna choroba bakteryjna przenoszona przez mocz zakażonych zwierząt (np. gryzoni), prowadząca do niewydolności nerek i wątroby.
- Koronawiroza (CCV) – choroba wirusowa powodująca biegunki, groźna głównie dla szczeniąt.
- Borelioza – choroba bakteryjna przenoszona przez kleszcze, powodująca m.in. zapalenie stawów.
- Wścieklizna – śmiertelna choroba wirusowa układu nerwowego, groźna również dla człowieka. Szczepienie jest obowiązkowe w Polsce!
Fretki: Są wrażliwe na wirusa nosówki, dlatego zaleca się szczepienie ich szczepionką „psią”, zawierającą antygeny tego wirusa.
Choroby zakaźne kotów:
- Panleukopenia (tyfus koci, FPV) – wysoce zaraźliwa, śmiertelna choroba wirusowa niszcząca białe krwinki i błonę śluzową jelit.
- Katar koci (FHV-1, FCV) – zespół zakażeń górnych dróg oddechowych wywołany przez wirusy, powodujący kichanie, zapalenie spojówek i owrzodzenia w jamie ustnej.
- Białaczka wirusowa (FeLV) – nieuleczalna choroba wirusowa prowadząca do ciężkiego niedoboru odporności i rozwoju nowotworów.
- Chlamydioza – choroba bakteryjna objawiająca się głównie przewlekłym zapaleniem spojówek.
- Grzybica (Microsporum spp.) – choroba skóry wywołana przez dermatofity, zaraźliwa również dla ludzi.
- Wścieklizna – śmiertelna choroba wirusowa. Szczepienie nie jest obowiązkowe, ale wymagane przy wyjazdach za granicę i na wystawach.
- Zakaźne zapalenie otrzewnej (FIP) – śmiertelna, nieuleczalna choroba wirusowa. Dostępna szczepionka donosowa, której skuteczność nie została jednoznacznie potwierdzona.
Choroby zakaźne królików:
- Myksomatoza – śmiertelna choroba wirusowa powodująca obrzęki skóry i tkanki podskórnej, przenoszona głównie przez owady.
- Pomór królików (RHD) – nagła, niemal zawsze śmiertelna choroba wirusowa prowadząca do krwotoków wewnętrznych.
Obie choroby podlegają obowiązkowi zwalczania z urzędu. Szczepienia przeciwko nim są w Polsce obowiązkowe!
Ochrona Przeciw Kleszczom
Kleszcze to nie tylko uciążliwe, ale przede wszystkim niebezpieczne pasożyty, przenoszące choroby zagrażające życiu.
- Babeszjoza – śmiertelnie groźna choroba wywoływana przez pierwotniaki, które wnikają do czerwonych krwinek i niszczą je, prowadząc do ciężkiej anemii, żółtaczki i niewydolności narządów.
- Borelioza – choroba bakteryjna, która u psów najczęściej powoduje nawracające kulawizny i zapalenia stawów. W ciężkich przypadkach może prowadzić do uszkodzenia nerek czy zaburzeń neurologicznych.
Najskuteczniejszą formą profilaktyki jest regularne stosowanie wysokiej jakości preparatów przeciw kleszczowych (krople spot-on, obroże, tabletki) przez cały okres aktywności tych pasożytów – od wczesnej wiosny aż do pierwszych silnych mrozów.
